Karinkijkt.nl

 

Blogs

Ik las een boek in coronatijd - deel 1

Hoe een roman mij inzicht gaf in de politiek en journalistiek

(Geschreven in juli 2020)

Ergens in het begin van de jaren 2000 ben ik opgehouden met het lezen van kranten en het volgen van het nieuws. Misschien waren het mijn persoonlijke beslommeringen die mij te veel in beslag namen, misschien kon het mij simpelweg niet meer boeien, misschien was het het gevoel van onmacht dat er zo veel gebeurt in de wereld waar je niets aan kunt doen, misschien was het een combinatie van deze dingen, of misschien was het nog iets anders… Feit is dat ik ermee ophield. Op hoofdlijnen hield ik mij op de hoogte van wat er speelde, maar veel tijd besteedde ik er niet aan. Politiek volgde ik om dezelfde redenen al jaren niet of nauwelijks.

Met de komst van corona is dit veranderd. In de periode dat we in Nederland net te maken kregen met maatregelen om de corona in te dammen las ik kort achter elkaar twee boeken, die ik had geërfd van een overleden vriend en die al een tijdje lagen te wachten tot het goede moment zich aandiende. Blijkbaar was het goede moment gekomen, want samen hadden ze een behoorlijk effect op mij. De boeken openden mijn ogen voor facetten van mijzelf waar ik lang geen aandacht meer aan geschonken had, zoals mijn interesse in wereldgebeurtenissen, de grotere verbanden tussen deze gebeurtenissen en het onrecht in de wereld. Ook zetten ze me aan tot actie. Samen hebben ze in mij iets aangewakkerd dat er toe heeft geleid dat ik dit nu schrijf.

Het eerste boek dat ik las was Masser Brock van Bert Wagendorp, het tweede Poubelle van Pieter Waterdrinker. Beide boeken zijn romans, maar de gebeurtenissen zijn zodanig realistisch dat het weinig verbeeldingskracht vraagt om je voor te stellen dat dingen ook in het echt zo zouden kunnen gaan. In dit blog zal ik ingaan op het boek Masser Brock, in mijn volgende blog op Poubelle.

Samengevat zitten er in het boek Masser Brock drie verhaallijnen die ik interessant vond. De eerste verhaallijn gaat over de Nederlandse premier (je ziet Rutte zo voor je) die te maken krijgt met een dilemma als vier militairen die op vredesmissie zijn in Verweggistan omkomen door een bermbom. Terwijl de voorbereidingen voor een eervolle staatsbegrafenis gaande zijn, blijkt dat deze militairen drugs aan het smokkelen waren en dat zij door een afrekening om het leven zijn gekomen. Na rijp beraad wordt besloten om deze militairen, die dit dus feitelijk niet verdienden vanwege hun criminele activiteiten, toch een staatsbegrafenis te geven met veel publieke aandacht en de informatie over hun drugssmokkel te verdoezelen. Redenen hiervoor waren dat ze de gevoelens van de familieleden van de omgekomen militairen wilden sparen, maar ook dat ze als regering geen gezichtsverlies wilden lijden: het is natuurlijk mooier om helden te begraven dan criminelen. Het hele land loopt uit om de militairen te eren en er is een groot gevoel van verbinding in het land. Later in het boek komt het werkelijke verhaal alsnog uit, maar wordt er de draai aan gegeven dat de regering het niet wist ten tijde van de staatsbegrafenis en komen ze met een nieuwe plausibele maar dus onvolledige of onjuiste verklaring, die de blaam bij de regering wegneemt en de rust in het land bewaart. Het boek neemt je mee in de processen en belangen waar een regeringsleider mee te maken krijgt en wat er bij mij gebeurde was dat ik begrip kreeg voor de regeringsleider en voor zijn keuze niet alle informatie te delen die bekend is.

Een tweede verhaallijn betreft de journalist Masser Brock die in zijn beginnersjaren een artikel schreef over drugshandel op Urk, maar van alle informatie die hij had achterhaald slechts een fractie in de krant zette, omdat zijn bronnen mogelijk gevaar liepen als hij bepaalde zaken zou publiceren. Ook hiervoor geldt dat er bij mij begrip ontstond voor het weglaten van informatie. De journalist in het boek kende zijn bronnen voor een deel persoonlijk, wat het nog meer logisch maakt dat hij hen wilde beschermen (wat overigens uiteindelijk niet lijkt te lukken).

De derde verhaallijn gaat over de krant waar Masser Brock voor schrijft en waar hij een tijdje hoofdredacteur van is. Er blijkt ten tijde van de Koude Oorlog een infiltrant van de Geheime Dienst voor de krant te hebben gewerkt, die artikelen heeft gepubliceerd die de Sovjet Unie in een kwaad daglicht stelden en een bepaalde beeldvorming bij het Nederlandse publiek moest bewerkstelligen.

Al met al leidde het boek er toe dat ik met andere ogen naar de politiek ging kijken (waar ik zoals gezegd eigenlijk al tijden überhaupt nog nauwelijks naar keek) alsook naar de media. En dat in de begintijd van corona, een tijd waarin de regering en de media opeens zodanig aanwezig waren dat ook ik er niet meer omheen kon. Toen alle maatregelen werden getroffen vroeg ik me dan ook af: ‘welke belangen worden er allemaal afgewogen?’ en ‘wat zijn de belangen waar ik geen weet van heb, omdat de regering besluit dat het voor mij als burger beter is daar niet van te weten?’ En van de media vroeg ik me af: ‘welke informatie laten zij weg?’ en ‘welke informatie geven zij juist wel, omdat bepaalde instanties dit van hen vragen?’ En: ‘welke informatie wordt om dezelfde reden in de doofpot gestopt?’ En: ‘wat is dan het beoogde effect van het bewust plaatsen dan wel weglaten van informatie?’ en ‘wat is daar de reden dan weer achter?’

Ik herinnerde mij daarbij ook het boek van Joris Luyendijk, dat ik ook al had geërfd van dezelfde vriend en dat ik vorig jaar las, ‘Het zijn net mensen’. In dit boek laat hij zien hoe de media ons een gefilterd, vervormd en gemanipuleerd beeld geven van het Midden-Oosten. Hij legt in het boek uit waarom de media ons maar een klein deel van de werkelijkheid kunnen laten zien. Joris Luyendijk schreef dit boek op basis van zijn tijd als correspondent in het Midden-Oosten, tussen 1998 en 2003. Het is rond die tijd dat ik ben opgehouden met het volgen van het nieuws. Heb ik toen onbewust aangevoeld dat er dingen niet kloppen in wat de media vertellen, of dat het op zijn minst slechts een fractie is van wat er werkelijk speelt? Ik sluit het niet uit en het boek van Joris Luyendijk bevestigde dit voor mij. Het boek Masser Brock deed daar nog een schepje bovenop.

We zijn nu drie maanden verder. Er is in de wereld veel gebeurd. Er is in Nederland veel gebeurd. Er is in mijzelf veel gebeurd. En er gebeurt dag in dag uit nog steeds een heleboel. Ik heb hernieuwde interesse in wat er speelt in de wereld en in Nederland en lees en kijk me suf. De interesse voor wat er speelt in mijzelf was ik nooit kwijt geraakt, maar er waren de laatste tijd veel nieuwe vragen die zich aandienden. Wat vond ik van de maatregelen en wat deden ze met mij? Wat zei dat over mijzelf? Hoe moest ik omgaan met alle informatie en meningen die ik tegen kwam in de mainstream en alternatieve media? Hoe moest ik omgaan met mensen die zich niet zo met de ontwikkelingen bezighielden? Wat kon ik doen met alle informatie die tot mij gekomen was? Moest ik iets doen? En wat moest ik aan met al die gevoelens die zich in mij aandienden?

Het was een interessante zoektocht, die verder aangescherpt werd door het boek Poubelle van Pieter Waterdrinker, een boek dat aan al mijn vragen nog een essentiële vraag toevoegde en mij uitdaagde daar ook een antwoord op te vinden. Benieuwd? In deel 2 van ‘Ik las een boek in coronatijd’ lees je mijn verslag daarover.

Karin Boonstra, juli 2020

Terug naar overzicht
 

Over mij

 

Hoi, mijn naam is Karin Boonstra, de schrijfster van dit blog. Ik ben geïnteresseerd in wat er in de buitenwereld gebeurt en in wat dat doet met mijn binnenwereld. Ik kijk ernaar en probeer er in dit blog open en neutraal verslag van te doen. Ik ben afgestudeerd in de studie Beleid en Bestuur in Internationale Organisaties aan de Rijksuniversiteit van Groningen. Daarnaast heb ik de Post Hbo opleiding tot transformationeel coach en de opleiding tot energetisch healer afgerond. Het is al lange tijd mijn wens iets met schrijven te doen en met dit blog laat ik mijn eigen wens in vervulling gaan. Voel je vrij mijn blogs te delen met mensen waarvan je denkt dat ze er in geïnteresseerd kunnen zijn of dat ze er iets aan kunnen hebben. Wil je iets met me delen, dan kun je me een mail sturen.



 
 

Contact

 
 

Contactgegevens

  • Karin Boonstra
  • Karin@karinkijkt.nl