Karinkijkt.nl

 

Blogs

De meeste stemmen gelden - deel 1

Tien jaar Mark Rutte (and counting)

Een keer per vier jaar mogen we als Nederlanders naar de stembus voor de Tweede Kamer verkiezingen. Veel van ons zien het als een groot goed dat we in de gelegenheid worden gesteld kenbaar te maken wie ons mag vertegenwoordigen in de komende periode. Er zijn immers landen waar je dit recht niet hebt en daarom vinden Nederlanders het hun morele plicht om te stemmen.

Zelf twijfel ik eerlijk gezegd een beetje aan het systeem zoals we het nu hebben. Het is al jaren dat ik me niet echt vertegenwoordigd voel en dat ik enkel ga stemmen vanuit de gedachte dat mijn stem zo niet bij een in mijn ogen ‘verkeerde’ partij terechtkomt. Wat mij tegenstaat in het huidige politiek bestel is het kortetermijndenken. Regeren is vooruitzien zeggen ze, maar ik heb het gevoel dat er niet veel verder wordt gekeken dan de volgende verkiezingen, waarbij het het doel is opnieuw te winnen. Ik heb ook vaak gedacht dat vier jaar te kort is om werkelijke veranderingen door te voeren en zo verkiezingsbeloftes in te lossen. Immers na de verkiezingen moet er eerst een nieuw kabinet gevormd worden, pas dan kan begonnen worden met de ontwikkeling van nieuwe plannen. Deze moeten bedacht worden, daarvoor moet onderzoek gedaan worden, de haalbaarheid moet doorberekend worden, er moet over gedebatteerd en gestemd worden, een pilot moet uitgevoerd, de plannen moeten worden aangepast en voor je het weet ben je twee, drie jaar verder. Dan begint de implementatie, die altijd gepaard gaat met kinderziekten (en ontevredenheid ten gevolge daarvan bij de bevolking) en voor je het weet ben je weer een jaar verder en zijn er nieuwe verkiezingen. Mijns inziens werden in het verleden zittende kabinetten vervolgens dan afgerekend, omdat de plannen (nog) niet volledig uitgevoerd waren of (nog) niet het beoogde effect hadden gesorteerd en dan kwam er een nieuwe regering en begon de cyclus weer van voren af aan.

Voor zover mijn gedachten hierover al kloppen, lijkt het afrekenen met het kabinet in 2021 niet aan de orde te zijn, aangezien het huidige kabinet glansrijk door de verkiezingen is gekomen, met de VVD opnieuw als grootste partij. De VVD regeert ondertussen ruim tien jaar, wat me een redelijke tijd lijkt om plannen te ontwikkelen, ze uit te voeren en er ook resultaten mee te boeken. Ik graaf een beetje in mijn geheugen en probeer te bedenken wat er allemaal is gebeurd de laatste tien jaar en welke plannen er met de VVD in een leidende rol zijn ontwikkeld en uitgevoerd. Er schieten mij geen grote wapenfeiten te binnen, maar dat kan mijn falende geheugen zijn of het feit dat ik de politiek ook niet echt op de voet gevolgd heb.

Een aantal algemeen bekende zaken die wel gelijk naar bovenkomen zijn dat de zorg de laatste jaren is uitgekleed (terwijl de bevolking vergrijst), dat het aantal IC-bedden is gehalveerd (wat in deze tijd vrij slecht uit komt), dat de rijken rijker en de armen armer worden en dat Nederland een belastingparadijs is voor grote internationale bedrijven, die profiteren van onze soepele regelingen, terwijl wij burgers onze lasten alleen maar zien stijgen. Verder hebben we nog het aardbevingsdossier dat maar voortsleept en recent de toeslagenaffaire, waar veel mensen van niet-westerse afkomst de dupe van zijn geworden en waarmee de overheid zich schuldig heeft gemaakt aan institutioneel racisme.

Mijns inziens geen zaken om punten mee te scoren en het puzzelt mij dan ook behoorlijk hoe het kan dat een partij die dit soort dingen laat gebeuren en zelfs faciliteert, opnieuw de grootste wordt bij de verkiezingen. Recent hoorde ik meerdere malen zeggen dat de VVD   een partij is zonder visie en opvallend genoeg is dat ook wat ze uitdroegen tijdens de verkiezingscampagne dit jaar door alleen maar filmpjes te laten zien met de vraag ‘Waarom stemmen mensen op Mark Rutte?’ Hij leek daarmee hun enige troef bij de meest recente verkiezingen en blijkbaar heeft het gewerkt, want Mark Rutte en zijn VVD hebben opnieuw gewonnen.

Omdat ik werkelijk graag wil begrijpen hoe dit kan, leg ik Mark Rutte maar eens onder de loep. Ik vind een onderzoek van I&O research in opdracht van dagblad Trouw naar tien jaar Rutte[i]. Zij schrijven: ‘Mark Rutte is woensdag 14 oktober tien jaar premier en hij geniet meer gezag en waardering dan ooit. Vooral dankzij zijn leiderschap tijdens de coronacrisis. De kernwoorden die mensen van toepassing vinden op Rutte zijn: stabiliteit, rust, standvastig, verbindend en economische welvaart. Kritiek is er ook. Veel mensen herinneren zich beloften van Rutte die hij niet heeft ingelost, hij houdt blunderende ministers te lang de hand boven het hoofd en hij heeft te weinig oog voor de zwakkeren en te veel voor multinationals als Unilever en KLM. Maar de meerderheid vergeeft hem zijn fouten, vooral omdat hij “dit verdeelde land zo goed bij elkaar houdt”. ‘

Mmm, de kritiekpunten had ik dus deels goed, maar persoonlijk heb ik verder toch een wat ander beeld bij Mark Rutte. Een aantal situaties met betrekking tot corona komen in mij op. Mark Rutte die in het begin van de pandemie (ten overstaan van het gehele volk) aangeeft dat we streven naar groepsimmuniteit, maar die later ontkent het ooit over groepsimmuniteit gehad te hebben. Mark Rutte die aangeeft dat mondkapjes niet helpen, maar ze later toch verplicht stelt. Mark Rutte die een avondklok een grote beroving van de vrijheid vindt, maar die hem toch instelt en keer op keer verlengt. Mark Rutte die aanstuurt op testen van mensen die geen klachten hebben, maar zelf (tot voor kort) nog nooit getest was, omdat het geen zin heeft je te laten testen als je geen klachten hebt. Mark Rutte die meewerkt aan een nieuwe vorm van institutionele uitsluiting, door een paspoort te willen invoeren die niet gevaccineerde mensen uitsluit van bepaalde evenementen en gelegenheden. Zelf maak ik me in dit verband ook nog eens behoorlijk zorgen over de groeiende tweedeling in de maatschappij en mis ik juist verbindende woorden van onze premier die de kloof zouden kunnen dichten.

Mijn observaties van de afgelopen periode, afgezet tegen het onderzoek, helpen me nog steeds niet echt om te begrijpen waarom hij opnieuw tot premier verkozen is. Of toch wel? Dat Mark Rutte opnieuw premier wordt zegt misschien meer over de kiezers, dan over hem zelf. Blijkbaar vindt het grootste deel van Nederland dus dat hij ons goed door de crisis heen loodst. Misschien vinden degenen die op hem stemden dat het getuigt van voortschrijdend inzicht dat hij het beleid steeds verandert. Misschien denken zij dat het belangrijk is vóór alles eerst de coronacrisis tot een einde te brengen en zien zij Mark Rutte als de betrouwbare leider die dit gaat fixen. De nevenschade die daarbij aan het ontstaan is, nemen zij daarbij dan blijkbaar op de koop toe. Wat hierin mogelijk meespeelt is dat mensen die zelf geen last ondervinden van het beleid, het allemaal wel best vinden. Als je zelf niet bijna failliet gaat doordat je je onderneming moet sluiten of nagenoeg opgesloten zit in een verzorgingstehuis, heb je daar ook geen last van. Ook heb ik niet de indruk dat veel Nederlanders, inclusief Mark Rutte zelf, zich erg druk maken over de toeslagenaffaire. Iets dat je niet rechtstreeks raakt, is een ver-van-je bed-show. Dat geldt voor aanslagen in Irak en wellicht dus ook voor zaken dichterbij huis. Het enige dat nu wel veel mensen raakt is corona en de angst om ziek te worden, iemand te besmetten of iemand kwijt te raken. Misschien willen mensen – behalve niet ziek worden of iemand verliezen aan de ziekte – vooral zo snel mogelijk terug naar het gemak en comfort van het normale leven en vertrouwen ze erop dat de maatregelen de snelste route hier naartoe zijn. Mogelijk zijn deze mensen kortetermijndenkers zonder toekomstidealen en gaan ze ervan uit dat als straks iedereen met succes gevaccineerd is, het leven weer zo normaal mogelijk wordt. Dat er weer volop gewinkeld, gereisd en buiten de deur gegeten kan worden, verjaardagen weer gevierd  kunnen worden en alles weer gedaan kan worden wat het leven voor hen de moeite waard maakte. Wellicht staan ze er niet eens bij stil, dat deze crisis een oorzaak had, die we zouden kunnen onderzoeken, zodat we iets vergelijkbaars in de toekomst kunnen voorkomen. Misschien realiseren ze zich niet dat er ook andere oplossingen mogelijk zijn, dan alleen het vaccin. Mensen zonder visie, kiezen een premier zonder visie. Daar zit wel een logica in. Maar is dat dan het hele plaatje?

Ik probeer oprecht en werkelijk te begrijpen waarom mensen Mark Rutte en eigenlijk het hele huidige kabinet teruggestemd hebben. Maar ik vrees dat mijn denkkader zodanig anders is – generalistisch, idealistisch en lange termijn – dat het me niet lukt om het echt te doorgronden. Ik hoor de laatste tijd met betrekking tot leiderschap in de coronacrisis steeds vaker de term ‘Stockholmsyndroom’ voorbij komen.   Dit houdt in dat mensen die gevangen gehouden worden, sympathie ontwikkelen voor degene die hen gevangen houdt. Het is een overlevingsmechanisme dat mensen die in een dergelijke situatie zitten psychologisch de kans geeft met deze situatie te dealen, de dreiging te verwerken en zich emotioneel staande te houden. Een beetje zoals in het lied van Het Goede Doel bezongen wordt: ‘Oh was ik maar een gijzelaar, dan stond altijd mijn eten klaar, dan kon ik altijd klaverjassen, en hoefde nooit meer af te wassen en nooit meer op mezelf te passen…’. Misschien willen mensen wel niet op zichzelf passen, vinden ze het fijn als de staat voor hen zorgt, hen helpt te overleven in deze tijd en is dat (mede) de verklaring voor Ruttes succes.

Ik kom er niet goed uit en mochten mijn lezers hier andere gedachten over hebben dan houd ik mij aanbevolen om jullie aanvullingen te ontvangen, zodat ik beter kan begrijpen waarom wij na tien jaar Mark Rutte hem opnieuw verkozen hebben. En mocht ik onder mijn lezers VVD-stemmers hebben: het is niet mijn bedoeling jullie in welke vorm dan ook te beledigen of in een hokje te plaatsen; het is echt mijn onvermogen om dit te begrijpen en mijn wens om dit wel te begrijpen.

De meeste stemmen gelden, ook als dit stemmen zijn van mensen die op een andere manier hun visie vormen dan ik. Maar dat wil nog niet zeggen dat de overige stemmen geen recht van spreken hebben en dat deze zich maar moeten conformeren, omdat de meerderheid nu eenmaal zo gekozen heeft. Ik hoorde Maurice de Hond bij het programma Op1 zeggen dat het huidige politieke systeem niet meer volstaat, dat het niet klopt dat een aantal partijen die samen 76 zetels hebben alles mogen bepalen voor iedereen, dat dit veel mensen tekort doet. Dat er veel mensen zijn, die zich – net als ik – niet meer herkennen in het beleid. Je kunt die mensen niet aan de kant schuiven door te zeggen ‘de meeste stemmen gelden’. Ik sluit me aan bij zijn pleidooi voor een ander systeem. Hoe dat eruit zou moeten zien weet ik niet, maar in elk geval wens ik een systeem met meer ruimte voor diversiteit en respect voor de visie en vrijheid van het individu. Ik zag laatst een interview met Dilara Bilgiç, een jonge vrouw die een boek schreef over alternatieve vormen voor de huidige democratie[ii]. Zeventien was ze toen ze het boek schreef, nog niet eens stemgerechtigd dus, maar met een wijsheid en visie waar we nog veel zouden kunnen leren met elkaar. Ze zegt ‘We moeten het volk niet eens in de vier jaar een hokje laten invullen, maar zien als rationele burgers die deel kunnen nemen aan de democratie’. Ze zou graag zien dat we de democratie anders vorm geven, door mensen meer te betrekken en zo hun stemmen werkelijk te horen.

Waarvan akte, ik stem voor.

Karin Boonstra, 20 maart 2021

Terug naar overzicht
 

Over mij

 

Hoi, mijn naam is Karin Boonstra, de schrijfster van dit blog. Ik ben geïnteresseerd in wat er in de buitenwereld gebeurt en in wat dat doet met mijn binnenwereld. Ik kijk ernaar en probeer er in dit blog open en neutraal verslag van te doen. Ik ben afgestudeerd in de studie Beleid en Bestuur in Internationale Organisaties aan de Rijksuniversiteit van Groningen. Daarnaast heb ik de Post Hbo opleiding tot transformationeel coach en de opleiding tot energetisch healer afgerond. Het is al lange tijd mijn wens iets met schrijven te doen en met dit blog laat ik mijn eigen wens in vervulling gaan. Voel je vrij mijn blogs te delen met mensen waarvan je denkt dat ze er in geïnteresseerd kunnen zijn of dat ze er iets aan kunnen hebben. Wil je iets met me delen, dan kun je me een mail sturen.



 
 

Contact

 
 

Contactgegevens

  • Karin Boonstra
  • Karin@karinkijkt.nl